Verslag seminar Krachtenbundeling d.d. juni 2005
Er zijn ongeveer 40 personen aanwezig, tijdens een zeer warme middag.
"De varkenshouder bepaalt zelf wat hij wil
leren!"
 Jan Nijholt heet de aanwezigen welkom. Hij geeft aan dat het programma in het teken zal staan van de kenniscirculatie en kennisdoorstroming. Het gaat hierbij om alle schakels van de varkenshouderijkolom.
De digitale kennistest, die voor iedereen gratis beschikbaar is kan de deelnemer een spiegel voor houden t.a.v. zijn eigen kennisniveau en zo mogelijke kennistekorten opsporen. Deze test is verre van volledig, maar kan goed dienen als aanzet tot het doorontwikkelen van kennisscans voor de gehele landbouwsector. Opm. Per januari 2009 is deze toets wegens geringe respons van de site verwijderd. Privon is eigenaar van deze test, maar zo gauw er een kenniscentrum duurzame veehouderij of een vergelijkbare instantie bestaat, zal deze test worden overgedragen. |
"We zijn trots op onze kennisgerichte
varkenshouderij"
 Dit
thema is een belangrijk speerpunt van het huidige kabinet. Zij geeft aan, dat het
accent van de test moet liggen bij de primaire varkenshouder. Kennis is voor de
varkenshouder van cruciaal belang. Het gaat echter bij het binnenhalen van kennis
wel om de vraag: wat levert het mij op? Ook is de kennisvraag zeer divers.
De site kan ook interessant zijn voor beleidsmakers, die met de varkenshouderij te maken hebben. Vaak blijkt dat de kennis over de sector bij deze mensen te wensen overlaat. Het kan voor hen een hulpmiddel zijn om een overzicht te krijgen van de aspecten, waarover zij bijgeschoold kunnen worden. Zij prijst het initiatief tot deze test en geeft aan dat de overheid initiatieven vanuit de sector zelf van harte ondersteunt. |
"Kennis is een vliegwiel om te komen tot
betere prestaties en
innovaties in de sector"
 De veehouder wordt tegenwoordig overspoeld met gegevens. Het is de
kunst om deze overvloed om te zetten in bruikbare informatie. Kennis moet iets
opleveren. Verplichte cursussen motiveren cursisten niet om er iets van op te steken.
De meerwaarde zit vooral in meer rendement, betere resultaten en plezier in het werk. Als je de streefdoelen weer hebt behaald, geeft dat voldoening en nodigt het uit om de lat weer wat hoger te leggen. Kennis, innovatie en samenwerking zijn belangrijke pijlers voor de Nederlandse varkenshouderij. De varkensproefbedrijven spelen daarin een belangrijke rol. Nieuwe stalsystemen, groen label, maar ook de comfortclass stal, waarbij de behoeften van het varken centraal staan, worden daar uitgetest. Een uitdaging zou zijn, dat onderzoeksresultaten en praktijkervaringen in handzame boekjes worden uitgebracht, aansluitend op vragen die in de praktijk leven. De digitale kennistest kan een hulpmiddel zijn om deze praktijkvragen boven water te krijgen. |
|
"In de varkenshouderij kunnen we door een
goede analyse de
juiste keuzes maken om mee te kunnen in de wereldwijde ontwikkelingen"
 Professor Den Hartog
schetst met een aantal cijfers het belang van de totale agrofoodsector. In de
sector zijn 600.000 mensen werkzaam, die 10 % van het Bruto Nationaal Produkt,
20 % van de export en 25 % v.d. Nederlandse omzet genereert. Dat geeft aan dat
het belang nog altijd groot is. De sector is sterk veranderd. Het goed werkende
OVO-drieluik is verdwenen.
Voor kennis moet nu vaak fors betaald worden. Onderzoek is steeds meer geprivatiseerd en grote bedrijven hebben een eigen R&D afdeling. Overheidsgeld voor onderzoek wordt nu vooral aangewend voor beleidsdoeleinden. Het draait nu vooral om : - verbetering van de productie (-omstandigheden), - consumentgestuurde productie, waar onze toekomst ligt, - maatschappelijke thema's zoals voedselveiligheid, voeding en gezondheid en - ketenmanagement --> dan kunnen we de concurrentie wel aan. De consument is veranderd. Gemaksproducten, aandacht voor voedselveiligheid, smaak en kleur zijn belangrijke aandachtspunten. Kennis is de 4e productiefactor geworden. Ten aanzien van kenniscirculatie moet het bedrijfsleven heldere onderzoeksvragen formuleren, onderzoek doen in ketenverband en consumentgericht denken. De kennisinstellingen moeten zich daarin richten op kennisbehoefte en duidelijke keuzes maken, onderscheidend zijn, allianties vormen voor b.v. het doen van routine onderzoek in goedkopere landen, en een evenwicht zoeken tussen operationeel, tactisch en strategisch onderzoek. De rol van de overheid is dat Nederland de aansluiting in de wereld qua onderwijs en onderzoek niet verliest. Ze moet ervoor zorgen dat er een minimale kritische massa is op basis-onderzoeksgebieden, bureaucratie in projecten voorkomen en middelen toewijzen die in samenspel met het bedrijfsleven aangewend kunnen worden. |
Gerrit van der Linde (PTC+) leidt deze workshop. Hij geeft aan dat de kennistest is ontwikkeld om te helpen bij de kennisarticulatie en vraaggestuurde kennisoverdracht. Kennisdeling is hierbij ook belangrijk.
Er is een forum van 4 mensen uit diverse schakels van de keten, die de kennistest hebben uitgeprobeerd. Van links naar rechts Jan Bartels (dierenarts), de varkenshouders Joost Schrijver en Wim Lubbersen, en Bennie Hutten (ABCTA).
Ervaringen die bij het invullen van de kennistest naar voren kwamen, zijn :
· het is een goed hulpmiddel om bedrijfsblindheid te voorkomen
· het kan worden gebruikt als hulpmiddel om de thema's voor een studieclub in het komend seizoen vast te stellen
· het kan worden gebruikt als instrument bij het coachen van medewerkers
· en het kan helpen bij het op maat ontwikkelen van (verplichte) cursussen.
Bij de vraag waar de panelleden nu hun kennis halen blijkt dat dierenarts en veevoerleverancier veelgevraagde (vaak gratis) kennisbronnen zijn en dat wisselen van voorlichter soms helpt om nieuwe impulsen te krijgen.
De panelleden verwachten m.b.t. het vervolgtraject na het invullen van de kennistest van de kennismakelaar dat hij de vorming van gelegenheidsstudieclubs rond gelijkluidende vragen /thema's mogelijk maakt. Binnen dit soort groepen is kennisdelen ook heel belangrijk, dus organiseren en begeleiden van dit soort groepen.
In de 2e helft van de workshop wordt gediscussieerd aan de hand van enkele stellingen.
Stelling 1 : Ontwikkeling van kennisbehoefte en actief leren kan alleen in netwerken (sociale leeromgeving)
Ja, zeker voor complexe, nieuwe kennis. Sommigen redden zichzelf, voor veel mensen / varkenshouders kan dit een goede ondersteuning zijn. Het hangt van het type mens af : niet iedereen vertoont sociaal leergedrag en niet iedereen wil kennis delen.
Stelling 2 : Iedereen is kennisgebruiker en kennisaanbieder.
Wordt door iedereen onderschreven. De kennistest kan helpen de latente kennisvraag expliciet te maken. De beoordeling van het kennisniveau in de test is zeer subjectief. Als je op basis van deze beoordeling mensen van gelijk niveau bijeen brengt zullen er (grote) verschillen in kennisniveau zijn. Dit hoeft geen nadeel te zijn. Je kunt de verschillen ook gebruiken om van elkaar te leren.
Stelling 3 : Samen kun je meer dan alleen; ook in de varkenshouderijkolom.
Kennis wordt niet altijd gedeeld. Kennis is geld waard en geeft concurrentievoorsprong. In andere gevallen kan kennisdeling wel zinvol zijn. In studieclubs is voldoende vertrouwen om kennis te delen.
Stelling 4 : Wil de varkenshouderij in Nederland overleven, dan moet er meer gecommuniceerd worden en moet men beter van elkaar gaan leren.
Kennis uitwisselen is voor vele ondernemers erg inspirerend. De meerwaarde ervan valt niet uit te rekenen in harde cijfers maar is des te belangrijker. Ook voor het rendement, zeker op de lange termijn.
De middag werd afgesloten met een hapje en een drankje en elke aanwezige heeft ook een boekwerkje gekregen, waarin de totstandkoming van de kennistest is beschreven.